CHUYỂN DẠ SỚM VÀ NGUY CƠ SINH NON

Chuyển dạ sớm là một trong những nỗi lo của nhiều mẹ bầu, đặc biệt khi thai kỳ chưa đến 37 tuần. Thực ra, không phải cứ có cơn gò là sẽ sinh non, nhưng nếu cơn gò đến sớm, đều đặn và khiến cổ tử cung mở ra, đó là dấu hiệu cơ thể đang chuẩn bị sinh sớm. Trong trường hợp này, việc đến bệnh viện sớm để được kiểm tra và theo dõi là vô cùng quan trọng.

Nội dung bài viết

Chuyển dạ sớm và sinh non là gì?

Một thai kỳ khỏe mạnh trung bình kéo dài khoảng 40 tuần. Nếu mẹ bắt đầu có cơn gò và cổ tử cung thay đổi trước 37 tuần, thì đó là chuyển dạ sớm. Nếu bé ra đời trong giai đoạn này, đó là sinh non.

Trẻ sinh non thường có nguy cơ gặp một số vấn đề về hô hấp, tiêu hóa, thị giác hoặc phát triển trí tuệ. Có những bé phải ở lại khoa sơ sinh (NICU) để được chăm sóc đặc biệt, đôi khi kéo dài vài tuần hoặc vài tháng.

Chuyển dạ sớm có thể tự dừng lại không?

Câu trả lời là có. Khoảng 3 trong 10 mẹ bầu có dấu hiệu chuyển dạ sớm nhưng sau đó cơn gò tự hết. Tuy nhiên, phần lớn các trường hợp khác cần được bác sĩ hỗ trợ để trì hoãn sinh, giúp thai nhi có thêm thời gian phát triển và giảm nguy cơ biến chứng.

Những dấu hiệu nhận biết chuyển dạ sớm

Cơ thể mẹ thường sẽ báo hiệu trước bằng những dấu hiệu nhỏ nhưng quan trọng. Mẹ cần đặc biệt chú ý nếu gặp các biểu hiện sau:

– Đau bụng âm ỉ, có thể kèm tiêu chảy.

– Ra dịch âm đạo nhiều hơn bình thường, có thể loãng, nhầy hoặc lẫn máu.

– Cảm giác nặng bụng, tức vùng chậu.

– Đau lưng dưới kéo dài, cảm giác giống đau khi sắp đến kỳ kinh.

– Bụng cứng lại theo chu kỳ, dấu hiệu cơn co tử cung.

– Rỉ ối hoặc vỡ ối (nước chảy ra thành dòng hoặc rỉ rả).

Nếu có những dấu hiệu này, mẹ nên đến bệnh viện, không nên chờ đợi hay tự theo dõi ở nhà.

Những yếu tố làm tăng nguy cơ chuyển dạ sớm

Chuyển dạ sớm có thể xảy ra với bất kỳ ai, nhưng một số yếu tố khiến nguy cơ cao hơn:

– Từng sinh non ở lần mang thai trước.

– Cổ tử cung ngắn hoặc yếu.

– Đang mang đa thai (song thai, tam thai…).

– Nhiễm trùng, ra máu âm đạo khi mang thai.

– Cân nặng thấp, hút thuốc hoặc thiếu dinh dưỡng.

– Mẹ dưới 17 tuổi hoặc trên 35 tuổi.

Dù vậy, nhiều mẹ chuyển dạ sớm mà không có bất kỳ yếu tố nguy cơ nào. Vì thế, việc khám thai định kỳ rất quan trọng để phát hiện sớm các bất thường.

Bác sĩ chẩn đoán chuyển dạ sớm bằng cách nào?

Bác sĩ sẽ kiểm tra cổ tử cung xem có mở hoặc mỏng đi không, kết hợp theo dõi cơn gò tử cung. Ngoài ra, một số xét nghiệm thường được thực hiện như:

– Siêu âm bụng để ước lượng tuổi thai và tình trạng phát triển của bé.

– Siêu âm đầu dò âm đạo để đo chiều dài cổ tử cung.

– Xét nghiệm fibronectin thai nhi, một loại protein giúp dự đoán nguy cơ sinh non trong vài ngày tới.

Điều trị chuyển dạ sớm như thế nào?

Mục tiêu của điều trị là giúp mẹ giữ thai thêm thời gian, để bé có cơ hội trưởng thành hơn trong bụng. Tùy vào tình trạng, bác sĩ có thể chỉ định một số thuốc hỗ trợ như:

Corticosteroid giúp phổi, não và hệ tiêu hóa của thai nhi phát triển nhanh hơn. Thường được sử dụng khi mẹ có nguy cơ sinh non từ 24 đến 34 tuần.

Magie sulfat giúp bảo vệ hệ thần kinh của bé, giảm nguy cơ bại não nếu sinh sớm. Thuốc này được chỉ định khi mẹ dưới 32 tuần và có nguy cơ sinh trong 24 giờ tới.

Thuốc giảm co tử cung giúp trì hoãn sinh nở trong khoảng 1–2 ngày, tạo điều kiện cho các thuốc khác phát huy tác dụng hoặc để mẹ được chuyển đến bệnh viện có đơn vị chăm sóc sơ sinh.

Nếu không thể ngăn chuyển dạ thì sao?

Khi cơn gò đã tiến triển quá nhanh và cổ tử cung mở nhiều, việc sinh non là điều không thể tránh. Trong trường hợp này, bác sĩ sẽ chuẩn bị tốt nhất cho cuộc sinh an toàn.

Nếu bệnh viện chưa có khu chăm sóc đặc biệt cho trẻ sinh non, mẹ có thể được chuyển đến nơi có điều kiện tốt hơn. Sau sinh, bé sẽ được đội ngũ bác sĩ sơ sinh theo dõi và hỗ trợ hô hấp, dinh dưỡng, giữ ấm hoặc điều trị các biến chứng nếu có.

Ảnh hưởng đến lần mang thai sau

Nếu từng sinh non, mẹ có nguy cơ tái diễn ở lần mang thai kế tiếp. Tuy nhiên, vẫn có nhiều cách để giảm nguy cơ này, chẳng hạn:

– Progesterone đặt âm đạo: giúp cổ tử cung chắc hơn, thường dùng trước 24 tuần nếu siêu âm cho thấy cổ tử cung ngắn.

– Khâu vòng cổ tử cung: được thực hiện nếu mẹ có cổ tử cung yếu và từng sinh non trước đó.

Hiện nay, tiêm hormone không còn được khuyến nghị để phòng sinh non vì chưa có bằng chứng cho thấy hiệu quả rõ ràng.

Có cần nằm nghỉ tuyệt đối không?

Không. Việc nằm nghỉ hoàn toàn không giúp ngăn chuyển dạ mà còn tăng nguy cơ hình thành huyết khối, yếu cơ và loãng xương. Mẹ nên nghỉ ngơi vừa phải, tránh hoạt động nặng, ăn uống đủ chất và giữ tinh thần thoải mái.

Kết luận

Chuyển dạ sớm là điều khiến nhiều mẹ lo lắng, nhưng không phải lúc nào cũng nguy hiểm. Điều quan trọng là nhận biết sớm, đi khám kịp thời và phối hợp với bác sĩ trong quá trình theo dõi.

Nếu chẳng may bé muốn ra gặp mẹ sớm hơn dự kiến, mẹ cũng đừng quá hoang mang. Với y học hiện nay, phần lớn trẻ sinh non đều có thể được chăm sóc tốt và phát triển khỏe mạnh. Điều mẹ cần làm là bình tĩnh, tin tưởng và chăm sóc bản thân thật tốt.

___

Đọc thêm: Nhận biết các dấu hiệu chuyển dạ

Đọc thêm: Khởi phát chuyển dạ là gì? Khi nào cần thực hiện?

Đọc thêm: Các xét nghiệm thường quy trong thai kỳ

___

Tài liệu tham khảo