Chu kỳ kinh nguyệt thường diễn ra mỗi 28 ngày và kéo dài khoảng 4-7 ngày. Tuy vậy, mỗi người sẽ có sự khác nhau. Kinh nguyệt được xem là không đều khi các kỳ kinh cách nhau quá gần hoặc quá xa, kéo dài quá lâu, mất kinh nhiều tháng liền hoặc lượng máu ra khác hẳn bình thường.
Kinh nguyệt không đều là gì?
Chu kỳ kinh được tính từ ngày đầu tiên ra máu của kỳ này đến ngày đầu tiên ra máu của kỳ tiếp theo. Đa số phụ nữ có chu kỳ nằm trong khoảng 21-35 ngày, và độ dài phổ biến nhất là 29 ngày. Nhiều yếu tố có thể làm chu kỳ thay đổi như hormone, căng thẳng, thuốc men hay một số bệnh lý.
Kinh nguyệt vẫn được xem là đều khi mỗi tháng có chênh lệch nhẹ. Tuy nhiên, một số dấu hiệu cho thấy chu kỳ đang bất thường gồm:
– Chu kỳ đến sớm hơn 21 ngày hoặc trễ hơn 35 ngày.
– Mất kinh ba kỳ liên tiếp trở lên.
– Lượng máu nhiều hơn, ít hơn hoặc thời gian hành kinh dài hơn bảy ngày.
– Chu kỳ tháng này cách tháng sau hơn chín ngày.
– Kỳ kinh gây đau nhiều, chuột rút, buồn nôn hoặc nôn.
– Chảy máu giữa kỳ, sau quan hệ hoặc đã mãn kinh mà vẫn ra máu.
– Thấm ướt một hoặc nhiều băng vệ sinh trong vòng một giờ.
Một số tình trạng liên quan đến kinh nguyệt không đều
Một số vấn đề sức khỏe có thể ảnh hưởng đến chu kỳ, gồm có:
Vô kinh: Ngừng có kinh 90 ngày trở lên, trừ khi đang mang thai, cho con bú hoặc bước vào mãn kinh. Một số trường hợp được xem là vô kinh nếu 15–16 tuổi mà chưa có kinh lần nào hoặc đã 3 năm sau khi ngực phát triển mà vẫn chưa có kinh.
Kinh nguyệt thưa: Khi chu kỳ kinh kéo dài trên 35 ngày hoặc chỉ từ 6-8 chu kỳ mỗi năm.
Đau bụng kinh nhiều: Cảm giác đau dữ dội trước hoặc trong kỳ kinh.
Chảy máu tử cung bất thường: Ra máu kéo dài, ra máu giữa kỳ hoặc lượng máu quá nhiều.
Nguyên nhân gây kinh nguyệt không đều
Nhiều yếu tố có thể làm chu kỳ thay đổi.
Nguyên nhân bệnh lý
Lạc nội mạc tử cung: Mô nội mạc tử cung phát triển bên ngoài tử cung, có thể dính vào buồng trứng hoặc ống dẫn trứng. Tình trạng này gây đau bụng kinh và chảy máu bất thường.
Bệnh viêm vùng chậu (PID): Là nhiễm trùng đường sinh sản do vi khuẩn, thường bắt nguồn từ bệnh lây truyền qua đường tình dục không được điều trị. Triệu chứng gồm khí hư có mùi, đau vùng chậu và kinh không đều.
Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS): Buồng trứng tạo ra nhiều androgen khiến rụng trứng bị rối loạn, dẫn đến kinh thưa hoặc mất kinh.
Suy buồng trứng nguyên phát: Buồng trứng ngừng hoạt động trước 40 tuổi. Có thể do điều trị ung thư, bệnh tự miễn hoặc nguyên nhân khác.
Rối loạn tuyến giáp hoặc tuyến yên: Tuyến giáp hoạt động quá mức hoặc kém đều có thể làm thay đổi hormone, gây chu kỳ bất thường.
Rối loạn chảy máu: Khi cơ thể khó cầm máu, bạn có thể bị rong kinh hoặc hành kinh rất nhiều.
Ung thư tử cung hoặc buồng trứng: Một số loại ung thư có thể gây chảy máu bất thường.
Yếu tố lối sống
Căng thẳng kéo dài. Tăng hoặc giảm cân nhanh. Tập luyện quá sức như vận động viên chuyên nghiệp. Cơ thể suy nhược do bệnh hoặc nhiễm virus.
Nguyên nhân khác
Thuốc tránh thai: Dùng hoặc ngừng thuốc đều có thể làm chu kỳ rối loạn trong vài tháng.
Một số loại thuốc khác như steroid hoặc thuốc chống đông máu.
Mang thai, sảy thai hoặc thai ngoài tử cung.
Sẹo hoặc tắc nghẽn trong tử cung, buồng trứng hoặc ống dẫn trứng.
Chẩn đoán kinh nguyệt không đều
Khi thấy chu kỳ thay đổi, nên tập ghi lại ngày bắt đầu và kết thúc kỳ kinh, lượng máu, cảm giác đau, có cục máu đông hay có chảy máu giữa kỳ hay không. Thông tin này giúp bác sĩ xác định nguyên nhân.
Bác sĩ sẽ hỏi về tiền sử bệnh, khám tổng quát và khám vùng chậu. Một số xét nghiệm có thể được chỉ định như:
Siêu âm vùng chậu để kiểm tra u xơ, polyp hoặc u nang. Sinh thiết nội mạc tử cung để kiểm tra mô lót tử cung. Nội soi tử cung để quan sát bên trong tử cung.
Điều trị kinh nguyệt không đều
Việc điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân.
Điều trị bằng thuốc
Thuốc tránh thai nội tiết giúp điều hòa chu kỳ và kiểm soát lượng máu trong các tình trạng như PCOS, u xơ tử cung hoặc lạc nội mạc tử cung.
Axit tranexamic giúp giảm rong kinh khi dùng vào đầu kỳ kinh.
Thuốc giảm đau như ibuprofen hoặc acetaminophen giúp giảm đau và chuột rút.
Liệu pháp hormone dùng trong giai đoạn tiền mãn kinh.
Thuốc kháng sinh nếu nguyên nhân là nhiễm trùng.
Một số thuốc tác động lên hormone để làm nhỏ u xơ tử cung.
Điều trị bằng phẫu thuật
Phá hủy nội mạc tử cung nếu bạn không còn nhu cầu sinh con. Phẫu thuật cắt bỏ u xơ tử cung. Thuyên tắc động mạch tử cung để làm giảm kích thước u xơ. Cắt tử cung trong các trường hợp nặng hoặc tử cung tổn thương nhiều.
Phòng ngừa kinh nguyệt không đều
Một số thói quen có thể giúp chu kỳ ổn định hơn:
Duy trì lối sống lành mạnh, ăn uống đủ chất và tập thể dục vừa phải. Giảm cân từ từ nếu cần giảm cân. Ngủ đủ giấc. Giảm căng thẳng bằng cách thư giãn và nghỉ ngơi hợp lý. Hạn chế tập luyện quá sức. Sử dụng thuốc tránh thai theo hướng dẫn. Thay băng vệ sinh hoặc tampon mỗi bốn đến sáu giờ. Khám phụ khoa định kỳ.
Kết luận
Kinh nguyệt không đều là tình trạng rất thường gặp và phần lớn không quá nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu chu kỳ thay đổi nhiều, kéo dài bất thường hoặc kèm theo đau, ra máu giữa kỳ, bạn nên đi khám sớm để tìm nguyên nhân. Việc theo dõi chu kỳ mỗi tháng, giữ lối sống lành mạnh và khám phụ khoa định kỳ sẽ giúp bạn nhận biết vấn đề sớm hơn và điều trị kịp thời. Khi có bất kỳ thay đổi nào khiến bạn lo lắng, hãy trao đổi với bác sĩ để được tư vấn rõ ràng và yên tâm hơn.
___
Poster Nguyên nhân Kinh nguyệt không đều
___
Tài liệu tham khảo
1. Abnormal Bleeding During Your Period (https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2012/0101/p44.html). Am Fam Physician. 2012 Jan 1;85(1):44. Accessed 1/18/2023.
2. The American College of Obstetricians and Gynecologists. Abnormal Uterine Bleeding (https://www.acog.org/Patients/FAQs/Abnormal-Uterine-Bleeding). Accessed 1/18/2023.
3. U.S. Department of Health and Human Services. Eunice Kennedy Shriver National Institute of Child Health and Human Development. About Menstruation. (https://www.nichd.nih.gov/health/topics/menstruation/conditioninfo)Accessed 1/18/2023.
4. U.S. Department of Health and Human Services. Office on Women’s Health. Menstrual Cycle (https://www.womenshealth.gov/menstrual-cycle). Accessed 1/18/2023.
___
**Vui lòng đọc kỹ yêu cầu về Bản Quyền-Cộng Tác trước khi sao chép hoặc trích dẫn nội dung và hình ảnh của blog
Để lại một bình luận