Nhiều mẹ bầu cảm thấy lo lắng khi ngày dự sinh đã đến mà bé vẫn chưa có dấu hiệu muốn chào đời. Thực ra, đây không phải là điều hiếm gặp và phần lớn các trường hợp đều không quá đáng lo. Việc hiểu rõ nguyên nhân, những nguy cơ có thể xảy ra và cách bác sĩ theo dõi trong giai đoạn này sẽ giúp mẹ yên tâm hơn rất nhiều.
Ngày dự sinh là gì?
Ngày dự sinh thường được tính dựa trên mốc 40 tuần kể từ ngày đầu của kỳ kinh cuối cùng, tương ứng với độ dài trung bình của một thai kỳ. Tuy nhiên, điều này chỉ mang tính chất ước lượng. Không phải em bé nào cũng ra đời đúng ngày. Việc sinh sớm hoặc muộn hơn từ một đến dưới hai tuần vẫn được xem là bình thường.
Khi thai quá ngày dự sinh thì cần được theo dõi kỹ hơn để đảm bảo an toàn cho cả mẹ và bé.
Vì sao thai quá ngày dự sinh
Có nhiều lý do khiến thai kỳ kéo dài hơn bình thường. Một số mẹ mang thai lần đầu, hoặc từng mang thai quá ngày trước đó, sẽ có khả năng gặp lại tình trạng này cao hơn. Những mẹ có chỉ số khối cơ thể cao (béo phì) cũng có xu hướng mang thai lâu hơn.
Một nguyên nhân khác là việc tính sai tuổi thai. Nếu mẹ không nhớ chính xác ngày đầu kỳ kinh cuối cùng hoặc chỉ siêu âm muộn sau tuần 22, thì ngày dự sinh có thể bị lệch so với thực tế. Ngoài ra, yếu tố di truyền cũng góp phần khiến một số mẹ có xu hướng sinh trễ hơn.
Hiếm gặp hơn, thai quá ngày có thể do nhau thai hoạt động kém hiệu quả hoặc do thai chậm phát triển hơn bình thường. Trong các trường hợp này, bác sĩ sẽ cần kiểm tra kỹ để xác định nguyên nhân và hướng xử trí phù hợp.
Nguy cơ gì khi thai quá ngày dự sinh?
Em bé có thể to, khiến quá trình sinh thường trở nên khó khăn hơn. Mẹ có thể cần được hỗ trợ bằng dụng cụ như kẹp hoặc giác hút, hoặc phải sinh mổ nếu thai quá to. Một số bé còn có thể bị kẹt vai trong lúc sinh, gây nguy hiểm cho cả hai mẹ con.
Một số bé sinh sau 42 tuần có biểu hiện như da khô, bong tróc, ít mỡ dưới da. Nước ối và dây rốn đôi khi bị nhuốm màu vàng hoặc xanh do bé đã đi phân su trong bụng mẹ.
Thai quá ngày cũng có thể làm giảm lượng nước ối (thiểu ối), dẫn đến chèn ép dây rốn, ảnh hưởng đến nhịp tim thai và quá trình trao đổi oxy.
Với người mẹ, tình trạng này làm tăng nguy cơ rách tầng sinh môn, nhiễm trùng sau sinh và băng huyết sau sinh. Vì vậy, việc theo dõi sát và can thiệp kịp thời là điều rất quan trọng.
Theo dõi thai khi đã quá ngày dự sinh
Khi thai đã quá ngày dự sinh, bác sĩ sẽ tiến hành các xét nghiệm để kiểm tra sức khỏe thai nhi. Mẹ có thể được làm xét nghiệm theo dõi tim thai không gắng sức để đánh giá nhịp tim của bé, đồng thời siêu âm để kiểm tra hoạt động, trương lực cơ, nhịp thở và lượng nước ối.
Nếu kết quả cho thấy thai vẫn khỏe, có thể tiếp tục theo dõi thêm một thời gian ngắn. Nhưng nếu có dấu hiệu bất thường như nước ối giảm, tim thai yếu hoặc nhau thai lão hóa, bác sĩ sẽ cân nhắc khởi phát chuyển dạ để đảm bảo an toàn cho mẹ và bé.
Các phương pháp giúp khởi phát chuyển dạ
Có nhiều phương pháp được bác sĩ áp dụng để giúp bắt đầu chuyển dạ an toàn. Một trong số đó là làm mềm cổ tử cung, tức là dùng thuốc hoặc đặt một ống nhỏ có bóng hơi ở đầu để giúp cổ tử cung mềm và mở dần.
Bác sĩ cũng có thể bóc tách màng ối, tức là dùng ngón tay đeo găng nhẹ nhàng tách lớp màng ối ra khỏi thành tử cung gần cổ tử cung, giúp cơ thể mẹ tiết ra hormone tự nhiên để kích thích co bóp.
Nếu túi ối vẫn còn nguyên, bác sĩ có thể bấm ối để nước ối chảy ra, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chuyển dạ. Trong một số trường hợp, mẹ sẽ được truyền oxytocin, một loại hormone giúp tử cung co bóp mạnh hơn, thúc đẩy quá trình sinh diễn ra tự nhiên.
Tất cả các thủ thuật này đều được thực hiện trong môi trường bệnh viện, có sự giám sát chặt chẽ của đội ngũ y tế để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho mẹ và em bé.
Khi nào nên can thiệp
Không phải mẹ bầu nào thai quá ngày cũng cần khởi phát chuyển dạ ngay. Việc quyết định có can thiệp hay không phụ thuộc vào kết quả kiểm tra và sức khỏe của cả mẹ lẫn thai nhi. Nếu thai vẫn khỏe mạnh, bác sĩ có thể cho phép chờ thêm vài ngày. Nhưng khi có dấu hiệu nguy cơ, như thiểu ối hoặc suy nhau thai, việc khởi phát chuyển dạ sẽ được thực hiện sớm để tránh biến chứng.
Kết luận
Thai quá ngày dự sinh là tình huống thường gặp trong thai kỳ và hầu hết các mẹ đều có thể sinh con an toàn nếu được theo dõi và xử trí đúng cách. Điều quan trọng nhất là mẹ nên giữ bình tĩnh, tái khám đúng hẹn và lắng nghe hướng dẫn của bác sĩ.
___
Đọc thêm: Phương pháp sinh không đau là gì?
Đọc thêm: Nên sinh thường hay sinh mổ?
___
Tài liệu tham khảo
1. ACOG, 2023. When Pregnancy Goes Past Your Due Date
https://www.acog.org/womens-health/faqs/when-pregnancy-goes-past-your-due-date
2. Norwitz ER. Postterm pregnancy. http://www.uptodate.com/home. Accessed June 27, 2022.
3. When pregnancy goes past your due date. American College of Obstetricians and Gynecologists. https://www.acog.org/womens-health/faqs/when-pregnancy-goes-past-your-due-date. Accessed June 27, 2022.
4. MayoClinic, 2025. Overdue pregnancy: What to do when baby’s overdue
___
**Vui lòng đọc kỹ yêu cầu về Bản Quyền-Cộng Tác trước khi sao chép hoặc trích dẫn nội dung và hình ảnh của blog
Để lại một bình luận