Bài viết này chia sẻ với mong muốn giúp bạn hiểu rõ hơn về các loại biện pháp tránh thai đang có hiện nay. Từng phương pháp đều có ưu điểm và hạn chế riêng, và quan trọng là phải phù hợp với lối sống, nhu cầu và cơ thể của mỗi người. Không phải lúc nào chúng ta cũng sử dụng biện pháp tránh thai một cách chính xác tuyệt đối. Có lúc quên uống thuốc, đặt sai vị trí, hoặc không đúng thời điểm. Nếu bạn đang băn khoăn chưa biết chọn phương pháp nào, bài viết này sẽ là bước khởi đầu để bạn tìm ra giải pháp phù hợp nhất cho mình.
1. Tránh thai là gì?
Tránh thai (còn gọi là biện pháp ngừa thai) là cách giúp ngăn ngừa có thai ngoài ý muốn. Nếu bạn có quan hệ tình dục và không muốn mang thai, bạn nên dùng biện pháp tránh thai. Mang thai có thể xảy ra bất cứ khi nào bạn quan hệ mà không được bảo vệ.

Cách chọn phương pháp tránh thai phù hợp
Trước khi chọn, bạn nên tự hỏi:
– Mình có dễ quên uống thuốc không?
– Mình có muốn sinh con trong tương lai gần?
– Mình có ngại đặt dụng cụ gì trong người?
– Mình có bạn tình ổn định hay nhiều mối quan hệ?
– Mình muốn tránh thai tạm thời hay vĩnh viễn?
Ngoài ra, một số yếu tố khác cũng cần cân nhắc:
– Hiệu quả ngừa thai
– Có phòng tránh bệnh lây truyền không
– Tác dụng phụ có thể gặp
– Có cần giữ kín không
– Có giúp điều hòa kinh nguyệt không…
Tránh thai hoạt động như thế nào?
Tùy từng loại, phương pháp tránh thai có thể hoạt động theo các cách sau:
– Ngăn tinh trùng gặp trứng
– Ngăn rụng trứng
– Làm yếu tinh trùng
– Làm đặc chất nhầy cổ tử cung, khiến tinh trùng khó bơi qua
– Làm mỏng niêm mạc tử cung, khiến trứng khó làm tổ
2. Những phương pháp tránh thai hiệu quả nhất
Triệt sản (dành cho người không còn mong muốn sinh con)

Thắt ống dẫn trứng (phụ nữ)
Là phẫu thuật nhỏ giúp ngăn trứng gặp tinh trùng. Vẫn có kinh nguyệt bình thường, và hiệu quả gần như tuyệt đối. Có thể thực hiện kết hợp khi sinh mổ hoặc mổ nội soi.
Thắt ống dẫn tinh (nam giới)
Là thủ thuật đơn giản, không ảnh hưởng đến khả năng quan hệ hay xuất tinh. Tuy nhiên cần 2–3 tháng mới đạt hiệu quả hoàn toàn. Đây là lựa chọn phù hợp cho các cặp đôi đã đủ con và muốn tránh thai lâu dài.
Lưu ý: Cả hai đều là phương pháp vĩnh viễn, nên cần cân nhắc kỹ trước khi quyết định.
3. Phương pháp có thể tháo bỏ nhưng vẫn rất hiệu quả (gọi là LARC)
Cấy que tránh thai
Que cấy là một phương pháp chứa hormone progestin, một que nhỏ như que tăm, được đặt dưới da cánh tay và có tác dụng ngừa thai trong khoảng 3 năm. Phương pháp này rất hiệu quả, gần như tuyệt đối (99%), và phù hợp với người thường xuyên quên uống thuốc tránh thai hằng ngày. Tuy nhiên, một số người có thể gặp hiện tượng rong kinh nhẹ, đau đầu hoặc thay đổi kinh nguyệt.

Vòng tránh thai tử cung
Là một dụng cụ nhỏ hình chữ T, được đặt vào tử cung để ngừa thai. Có hai loại:
Vòng tránh thai bằng đồng (Paragard): Không chứa hormone, có tác dụng lên tới 10 năm. Hiệu quả gần như tuyệt đối và không ảnh hưởng đến nội tiết tự nhiên.
Vòng tránh thai nội tiết: Giải phóng hormone progestin. Có nhiều loại như Kyleena (5 năm), Liletta và Mirena (8 năm), Skyla (3 năm). Thường sau 7 ngày mới bắt đầu có tác dụng nếu đặt ngoài chu kỳ.
Vòng tránh thai có thể tháo ra bất kỳ lúc nào nếu bạn muốn có con trở lại.
4. Phương pháp nội tiết có tác dụng ngắn
Thuốc tránh thai uống hằng ngày
Có 2 loại:
– Loại phối hợp estrogen và progestin
– Loại chỉ chứa progestin (minipill)
Nếu uống đều đặn mỗi ngày và đúng giờ, hiệu quả rất cao (91-99%). Tuy nhiên, nếu hay quên hoặc rối loạn tiêu hóa (nôn, tiêu chảy), hiệu quả có thể giảm.
Thuốc tiêm tránh thai
Mỗi mũi tiêm có tác dụng 3 tháng. Nếu tiêm đúng lịch, hiệu quả gần như tuyệt đối (99%). Nhưng nếu trễ, hiệu quả giảm (96%). Một số người có thể bị rối loạn kinh nguyệt, tăng cân hoặc chậm có thai trở lại sau khi ngừng tiêm.

Miếng dán tránh thai
– Là miếng mỏng chứa hormone, dán lên da (tay, mông, bụng dưới…), thay hằng tuần. Giải phóng hormone tương tự thuốc uống.
– Nếu dùng đúng cách, hiệu quả cũng cao (94-99%), nhưng dễ quên thay nếu không quen lịch.
Vòng âm đạo
– Một vòng nhựa mềm, đặt vào trong âm đạo.
– Giải phóng hormone tương tự như thuốc uống.
– Mỗi vòng dùng trong 3 tuần, nghỉ 1 tuần hoặc thay luôn nếu muốn tránh kinh.
– Với cách sử dụng thông thường, khoảng 9 người trong 100 sẽ có thai mỗi năm. Nếu dùng đúng, chỉ khoảng 1 người có thai.
5. Các biện pháp ít hiệu quả hơn
Dù không hiệu quả tuyệt đối, những phương pháp dưới đây vẫn tốt hơn không dùng gì:
Bao cao su
Là biện pháp phổ biến và duy nhất giúp ngừa cả thai và bệnh lây qua đường tình dục (STDs). Tuy nhiên, hiệu quả ngừa thai chỉ khoảng 85% nếu không sử dụng đúng cách.
Thuốc diệt tinh trùng
Là chất hóa học diệt tinh trùng. Hiệu quả chỉ khoảng 72% nếu dùng riêng. Thường dùng kèm các phương pháp khác như màng chắn hoặc mũ cổ tử cung.
Màng chắn, mũ cổ tử cung
Đều là dụng cụ nhỏ đặt vào âm đạo trước khi quan hệ, dùng kèm thuốc diệt tinh trùng. Hiệu quả tùy theo cách dùng, thường dao động từ 70% đến 88%.
Miếng xốp tránh thai
Miếng xốp nhỏ có sẵn chất diệt tinh trùng. Đặt vào âm đạo trước quan hệ. Hiệu quả dao động từ 76% đến 88%.
Phương pháp rút ra (Pull-out)
Là việc rút dương vật ra khỏi âm đạo trước khi xuất tinh. Đây là phương pháp ít đáng tin cậy vì tinh trùng có thể xuất hiện trước khi xuất tinh hoàn toàn.

6. Tránh thai khẩn cấp
Tránh thai khẩn cấp là giải pháp dùng sau khi có quan hệ không bảo vệ, hoặc khi biện pháp đang dùng thất bại (ví dụ bao cao su rách). Có hai lựa chọn:
Thuốc tránh thai khẩn cấp
Thuốc có thể chứa levonorgestrel (bán không kê đơn) hoặc ulipristal (cần kê đơn). Hiệu quả cao nhất nếu dùng trong vòng 72 giờ sau quan hệ. Tuy nhiên, thuốc không hiệu quả nếu đã rụng trứng, vì vậy nên dùng càng sớm càng tốt.
Dùng vòng tránh thai như tránh thai khẩn cấp
Vòng tránh thai chứa đồng hoặc hormone có thể được đặt trong vòng 5 ngày sau quan hệ để ngừa thai và tiếp tục bảo vệ lâu dài. Đây là phương pháp có hiệu quả cao nhất trong các biện pháp khẩn cấp.
Kết luận
Việc chọn phương pháp tránh thai phù hợp phụ thuộc vào nhiều yếu tố như sức khỏe, tần suất quan hệ, mong muốn có con trong tương lai, cũng như sự tiện lợi trong sử dụng. Có những biện pháp rất hiệu quả nhưng đòi hỏi phải dùng đúng cách, cũng có biện pháp lâu dài, “đặt rồi quên”, giúp bạn yên tâm hơn. Dù lựa chọn là gì, bạn nên trao đổi với bác sĩ hoặc nhân viên y tế để được tư vấn cá nhân hóa, an toàn và phù hợp nhất.
___
Poster các biện pháp tránh thai hiện nay

Tài liệu tham khảo
Webmd, 2024. How Effective Are Different Types of Birth Control?
https://www.webmd.com/sex/birth-control/birth-control-effectiveness-chart
Cleveland Clinic, 2022. Birth Control Options.
https://my.clevelandclinic.org/health/articles/11427-birth-control-options
ACOG (2024). Effectiveness of Birth Control Methods
___
**Vui lòng đọc kỹ yêu cầu về Bản Quyền-Cộng Tác trước khi sao chép hoặc trích dẫn nội dung và hình ảnh của blog






Để lại một bình luận