Hội chứng buồng trứng đa nang, thường được gọi tắt là PCOS, là một rối loạn nội tiết khá phổ biến ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Khi mắc hội chứng này, cơ thể người phụ nữ có sự mất cân bằng hormone, đặc biệt là hormone sinh dục, dẫn đến nhiều thay đổi trong chu kỳ kinh nguyệt, chức năng buồng trứng và cả sức khỏe tổng thể.
Vì sao gọi là buồng trứng đa nang?
Ở người mắc PCOS, buồng trứng thường có nhiều nang nhỏ. Đây là các nang trứng chưa trưởng thành hoàn toàn và không thể rụng trứng đúng cách. Khi trứng không rụng đều đặn, chu kỳ kinh nguyệt sẽ bị rối loạn, đồng thời ảnh hưởng đến khả năng thụ thai.
Tuy nhiên, không phải ai có hình ảnh nhiều nang trên siêu âm cũng đều bị hội chứng buồng trứng đa nang. Việc chẩn đoán cần dựa trên nhiều yếu tố kết hợp chứ không chỉ nhìn vào hình ảnh siêu âm.
Nguyên nhân nào gây ra hội chứng buồng trứng đa nang?
Cho đến nay, y học vẫn chưa xác định được một nguyên nhân duy nhất gây PCOS. Phần lớn các trường hợp là do sự kết hợp của nhiều yếu tố.
Yếu tố nội tiết đóng vai trò then chốt. Cơ thể người bệnh thường tăng hormone nam, khiến trứng khó phát triển và rụng đúng chu kỳ.
Yếu tố di truyền cũng được ghi nhận. Nếu trong gia đình có mẹ hoặc chị em gái mắc PCOS, nguy cơ gặp hội chứng này sẽ cao hơn.
Ngoài ra, tình trạng đề kháng insulin, thường gặp ở người thừa cân, béo phì, cũng góp phần làm rối loạn hormone và thúc đẩy sự hình thành PCOS.
Dấu hiệu thường gặp của hội chứng buồng trứng đa nang
Triệu chứng của PCOS có thể khác nhau ở mỗi người, có người biểu hiện rõ ràng, có người lại rất âm thầm.
Dấu hiệu thường gặp nhất là kinh nguyệt không đều. Chu kỳ có thể kéo dài, thưa kinh hoặc thậm chí nhiều tháng không có kinh.
Một số chị em gặp tình trạng khó có thai do trứng không rụng đều.
Biểu hiện tăng hormone nam có thể gây mụn nhiều, da nhờn, rậm lông ở mặt, tay chân hoặc rụng tóc kiểu nam.
Cân nặng tăng nhanh, khó giảm cân dù ăn uống không quá nhiều cũng là vấn đề nhiều người gặp phải.
Hội chứng buồng trứng đa nang có nguy hiểm không?
PCOS không phải là bệnh ác tính, nhưng nếu kéo dài và không được quản lý tốt, nó có thể dẫn đến nhiều hệ quả.
Người mắc PCOS có nguy cơ cao bị vô sinh hoặc hiếm muộn do rối loạn phóng noãn.
Ngoài ra, PCOS còn liên quan đến nguy cơ đái tháo đường type 2, rối loạn mỡ máu, tăng huyết áp và các bệnh tim mạch về sau.
Việc kinh nguyệt không đều kéo dài cũng có thể làm tăng nguy cơ tăng sản nội mạc tử cung nếu không được theo dõi.
Hội chứng buồng trứng đa nang được chẩn đoán như thế nào?
Việc chẩn đoán PCOS thường dựa trên tiêu chuẩn Rotterdam. Theo đó, bác sĩ sẽ cân nhắc ba yếu tố chính là rối loạn rụng trứng, dấu hiệu tăng hormone nam và hình ảnh buồng trứng đa nang trên siêu âm. Khi có ít nhất hai trong ba yếu tố này và đã loại trừ các bệnh lý nội tiết khác, có thể nghĩ đến chẩn đoán PCOS.
Ngoài thăm khám lâm sàng và siêu âm, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm máu để đánh giá hormone, đường huyết và mỡ máu nhằm có cái nhìn toàn diện hơn về tình trạng sức khỏe.
Điều trị hội chứng buồng trứng đa nang ra sao?
Hiện nay chưa có thuốc điều trị khỏi hoàn toàn PCOS, nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu người bệnh hợp tác và theo dõi lâu dài.
Với những chị em thừa cân, việc điều chỉnh chế độ ăn uống và vận động đóng vai trò rất quan trọng. Chỉ cần giảm cân nhẹ 5-10% trọng lượng cũng có thể giúp chu kỳ kinh đều hơn và cải thiện khả năng rụng trứng.
Bác sĩ có thể chỉ định thuốc điều hòa kinh nguyệt, thuốc hỗ trợ rụng trứng hoặc thuốc điều chỉnh hormone tùy theo mục tiêu của người bệnh, chẳng hạn như mong muốn có thai hay chưa.
Việc dùng thuốc cần tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, không nên tự ý sử dụng.
Phụ nữ bị PCOS có mang thai được không?
Đây là câu hỏi rất nhiều chị em quan tâm. Câu trả lời là có. Rất nhiều phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang vẫn mang thai và sinh con khỏe mạnh.
Do đó chị em cần được theo dõi đúng, điều trị phù hợp và kiên trì. Nhiều trường hợp chỉ cần thay đổi lối sống, một số khác cần hỗ trợ y tế thêm, nhưng cơ hội mang thai vẫn luôn có.
Kết luận
🌈 Hội chứng buồng trứng đa nang là tình trạng khá phổ biến và không hiếm gặp trong thực hành sản phụ khoa. Nếu bạn đang gặp tình trạng kinh nguyệt không đều, khó có thai, tăng cân khó kiểm soát hoặc các dấu hiệu bất thường khác, nên chủ động đi khám để được tư vấn sớm.
Đọc thêm: Phụ nữ nên chuẩn bị gì trước khi có thai?
Đọc thêm: Nam giới nên chuẩn bị gì trước khi có con?
🔗 Tài liệu tham khảo
1. Shukla A, Rasquin LI, Anastasopoulou C. Polycystic Ovarian Syndrome. [Updated 2025 Jul 7]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK459251/
2. WHO, 2025. Polycystic ovary syndrome.
https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/polycystic-ovary-syndrome
