Tình trạng béo phì không chỉ ảnh hưởng đến vóc dáng mà còn là tác nhân lớn đe dọa đến sức khỏe của mẹ bầu, đồng thời tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm cho em bé trong bụng. Chính vì vậy, những sản phụ sở hữu cơ địa mũm mĩm luôn cần có một chế độ chăm sóc và theo dõi y khoa đặc biệt để đảm bảo một thai kỳ an toàn.
1. Những hệ lụy đối với thai nhi khi người mẹ bị béo phì
Khó có con hơn: Những phụ nữ bị béo phì thường có chu kỳ kinh nguyệt không đều, rụng trứng không ổn định, dẫn đến việc khó thụ thai.
Nguy cơ sảy thai cao hơn: Nếu thụ thai thành công, thai vẫn có thể khó giữ vì nội mạc tử cung không ổn định, phôi thai phát triển kém.
Trẻ dễ mắc bệnh sau sinh: Con sinh ra từ mẹ bị béo phì có nguy cơ cao mắc tiểu đường type 2, bệnh tim mạch, thừa cân sớm.
Sinh khó, ngôi thai bất thường: Khi chuyển dạ, lượng mỡ dư thừa có thể cản trở quá trình sinh nở, gây khó khăn, tăng tỷ lệ sinh mổ.
Sức đề kháng kém: Bé có thể yếu hơn, dễ bị nhiễm trùng trong giai đoạn sơ sinh.
2. Nguy cơ ảnh hưởng của thai cho bà mẹ bị béo phì
Trong thai kỳ: Việc vừa phải nuôi dưỡng thai nhi, vừa phải gánh thêm trọng lượng dư thừa của chính mình khiến cơ thể mẹ trở nên nặng nề. Hệ thống khung xương và cơ khớp phải làm việc quá tải để nâng đỡ cơ thể.
Mẹ bầu rất dễ mắc phải các căn bệnh nguy hiểm như đái tháo đường thai kỳ, tiền sản giật, viêm tắc tĩnh mạch hay thuyên tắc mỡ do thói quen lười vận động hoặc ngồi nằm một chỗ quá lâu. Thậm chí, nhiều mẹ còn gặp phải chứng ngưng thở tạm thời trong lúc ngủ.
Trong giai đoạn chuyển dạ khả năng sinh mổ nhiều hơn là sinh thường. Sau phẫu thuật, các vết rạch cũng rất lâu lành, chậm liền sẹo và dễ xảy ra hiện tượng ứ đọng sản dịch bên trong lòng tử cung.
3. Cẩm nang chuẩn bị cho phụ nữ béo phì mong con
Nếu bạn đang sở hữu một thể trạng thừa cân và đang lên kế hoạch làm mẹ, nên thực hiện các bước chuẩn bị sau:
Khám tầm soát sản phụ khoa: Bước đầu tiên là cần đến gặp bác sĩ để kiểm tra toàn diện hệ sinh dục và theo dõi tính chất của chu kỳ kinh nguyệt. Khi mọi thứ ổn định, bác sĩ sẽ tư vấn cho bạn thời điểm vàng để canh trứng thụ thai vào giữa chu kỳ.
Ổn định các bệnh lý nền: Nếu cơ thể đang sẵn có các bệnh mãn tính, phải điều trị tích cực để đưa các chỉ số về mức an toàn rồi mới tính đến chuyện thả bầu.
- Với bệnh tiểu đường: Duy trì chỉ số đường huyết ổn định liên tục trong khoảng 5,5 đến 6,3 mmol/l.
- Với bệnh cao huyết áp: Kiểm soát huyết áp giữ ở mức an toàn từ 120 - 130 / 70 - 80 mmHg.
Lên kế hoạch giảm cân khoa học: Kiểm soát cân nặng giảm dần thông qua việc thiết lập lại thực đơn ăn uống và thói quen vận động mỗi ngày.
Mẹo ăn uống giảm calo cho người béo phì:
Để tạo cảm giác no giả và hạn chế nạp quá nhiều thức ăn trong bữa chính, bạn nên uống một cốc nước khoáng, ăn một bát canh rau hoặc một đĩa rau luộc trước khi ăn cơm.
Tăng lượng rau xanh trong thực đơn, ăn các loại quả chín ít ngọt và khống chế lượng trái cây không vượt quá 500g mỗi ngày. Chất xơ dồi dào từ rau quả sẽ giúp đào thải lượng mỡ thừa qua đường tiêu hóa và ngăn ngừa táo bón.
Ưu tiên ăn cá, tôm, cua, các loại đậu và thịt nạc. Tuyệt đối gạch tên các món nội tạng động vật như óc heo, tim, gan, thận và lòng đỏ trứng khỏi thực đơn vì chúng chứa hàm lượng cholesterol cực kỳ cao.
Ưu tiên các món hấp, luộc thay vì chiên xào, bởi việc lạm dụng dầu mỡ (kể cả dầu thực vật) vẫn sẽ khiến bạn tăng cân vèo vèo.
Phân bổ năng lượng theo nguyên tắc: Ăn nhiều vào buổi sáng, giảm dần vào buổi trưa, ăn thật hạn chế vào buổi tối và duy trì ăn uống điều độ, không được bỏ bữa.
Có thể uống thêm viên uống tổng hợp (polyvitamin) và khoáng chất mỗi ngày. Lý do là vì các thực đơn cắt giảm năng lượng (dưới 1.200 kcal) thường bị thiếu hụt trầm trọng các vi chất thiết yếu như sắt, canxi, vitamin E...
Chăm chỉ rèn luyện thể chất: Mỗi ngày trung bình phải có 1 - 2 tiếng đồng hồ dành cho sự luyện tập cơ thể. Các bộ môn như chạy bộ, đi bộ nhanh, đạp xe, bơi lội hay tập thể dục nhịp điệu... được đánh giá là hiệu quả khi bạn tập luyện đến mức ra nhiều mồ hôi.
4. Giải pháp chăm sóc khi mẹ bầu béo phì đã mang thai
Ở người béo phì sau khi xác định có thai: cần thiết đi khám bác sĩ sản khoa và bác sĩ dinh dưỡng, để lên kế hoạch chăm sóc đặc biệt. Kiểm soát chỉ số sinh hóa như đường huyết, chỉ số huyết áp cũng như chức năng gan, chức năng thận trong suốt thai kỳ làm sao duy trì các chỉ số luôn luôn trong giới hạn bình thường. Cụ thể làm các xét nghiệm trong 3 tháng đầu thai kỳ, để có những kết quả chính xác và hướng điều trị hợp lý. Mỗi giai đoạn của thai kỳ có những mối nguy cơ cần phải dự phòng trước để tránh xảy ra những biến chứng đó.
Ba tháng đầu khả năng sảy thai, ba tháng giữa nguy cơ sảy thai to, tiền sản giật xuất hiện đái tháo đường thai kỳ… Việc theo dõi và xử trí kịp thời là khâu rất quan trọng.
Ba tháng cuối của thai kỳ nguy cơ đối với người béo phì vẫn luôn rình rập. Tăng huyết áp thai kỳ, tiền sản giật, đái tháo đường thai kỳ, hội chứng ống cổ tay khi mang thai, giãn khớp cùng chậu và sinh non là những bệnh lý có thể xảy ra ở đối tượng trên. Điều quan trọng tuân thủ tốt theo sự chỉ dẫn và điều trị của bác sĩ.
Kết luận
🌈 Phụ nữ mang thai có cơ địa thừa cân cần đặc biệt chú ý chế độ ăn của mình: hạn chế tối đa đồ ăn nhiều đường, giàu chất béo; tăng cường bổ sung rau xanh và quả chín. Mẹ càng thừa cân nhiều thì nguy cơ gặp biến chứng càng lớn. Mức tăng cân lý tưởng cho cả thai kỳ chỉ nên dao động từ 5 đến 9kg.
Tuy nhiên, mẹ bầu tuyệt đối không được nhịn ăn hay ăn kiêng kham khổ vì sẽ làm thiếu hụt dưỡng chất nuôi con. Thay vào đó, hãy duy trì thói quen tập luyện nhẹ nhàng, an toàn mỗi ngày thông qua các bộ môn như đi bộ, bơi lội, đạp xe, thể dục nhịp điệu hoặc tập yoga dành riêng cho bà bầu.
🔗 Tài liệu tham khảo
1. Bệnh viện Từ Dũ, 2013. Béo phì khi mang thai và giải pháp điều trị.
2. ACOG, 2024. Obesity and Pregnancy.
https://www.acog.org/womens-health/faqs/obesity-and-pregnancy
