Sinh non là một vấn đề mà y học luôn đặc biệt quan tâm. Khi em bé chào đời trước 37 tuần thai, bé có thể phải đối mặt với nhiều rủi ro về sức khỏe như khó thở, chậm phát triển, viêm ruột hoại tử, bại não hoặc bệnh phổi mạn tính. Càng sinh sớm, nguy cơ biến chứng càng cao. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và con mà còn tạo nên áp lực lớn cho gia đình và hệ thống y tế.
Khâu cổ tử cung là một trong những phương pháp được dùng để ngăn ngừa sinh non ở những trường hợp có nguy cơ cao. Đây là một thủ thuật, trong đó bác sĩ sẽ khâu một mũi chỉ quanh cổ tử cung nhằm giúp cổ tử cung đóng chặt, giữ cho thai nhi tiếp tục phát triển trong tử cung. Mục tiêu của phương pháp này là tạo sự nâng đỡ cơ học cho cổ tử cung và hạn chế nhiễm trùng lên buồng ối, đồng thời duy trì nút nhầy bảo vệ thai.
Có nhiều loại khâu cổ tử cung khác nhau, tùy thuộc vào tình trạng của mẹ và tuổi thai. Hai kỹ thuật phổ biến nhất là khâu qua ngả âm đạo và khâu qua thành bụng.
Khi nào cần khâu cổ tử cung
Bác sĩ có thể chỉ định khâu cổ tử cung trong ba tình huống chính: dựa vào tiền sử sản khoa, kết quả siêu âm hoặc trong tình huống khẩn cấp.
Khâu theo tiền sử sản khoa
Thường được chỉ định cho những phụ nữ từng sinh non nhiều lần hoặc từng sảy thai trong quý hai. Thủ thuật này thường được thực hiện khá sớm, từ tuần thứ 14-16 của thai kỳ. Các nghiên cứu cho thấy ở nhóm phụ nữ này, khâu cổ tử cung giúp giảm một nửa nguy cơ sinh non trước 33 tuần so với nhóm không khâu.
Khâu theo chỉ định siêu âm
Trong một số trường hợp, khi siêu âm ngả âm đạo từ tuần thứ 16-24 cho thấy cổ tử cung ngắn hơn 25 mm, bác sĩ có thể chỉ định khâu cổ tử cung. Điều này đặc biệt đúng với phụ nữ từng sinh non hoặc sảy thai ở giữa thai kỳ, có tử cung dị dạng, từng phẫu thuật cổ tử cung hoặc sinh mổ trước đó.
Khâu trong tình huống khẩn cấp
Đây là trường hợp cổ tử cung đã mở sớm hoặc màng ối đã lộ ra ngoài, thường xảy ra trước 24–28 tuần. Việc quyết định khâu trong tình huống này đòi hỏi bác sĩ phải đánh giá rất cẩn thận vì có thể tồn tại nhiễm trùng hoặc chuyển dạ tiềm ẩn. Một số nghiên cứu cho thấy khâu khẩn cấp có thể kéo dài thai kỳ trung bình hơn một tháng và tăng khả năng sống sót cho trẻ sơ sinh, nhưng không phải lúc nào cũng được khuyến cáo rộng rãi.
Kỹ thuật khâu cổ tử cung
Hai kỹ thuật khâu âm đạo phổ biến nhất là McDonald và Shirodkar. Cả hai đều có cùng mục đích là siết chặt cổ tử cung, nhưng khác nhau về cách thực hiện và vị trí đặt mũi khâu.
Với kỹ thuật McDonald, mũi khâu được đặt ở phần thấp của cổ tử cung mà không cần tách bàng quang. Trong khi đó, kỹ thuật Shirodkar yêu cầu tách nhẹ bàng quang để đặt mũi khâu cao hơn, giúp nâng đỡ cổ tử cung tốt hơn. Dù là kỹ thuật nào, các nghiên cứu đều cho thấy hiệu quả tương đương nhau.
Khâu cổ tử cung có thể thực hiện bằng chỉ đơn sợi hoặc chỉ bện. Một nghiên cứu lớn cho thấy chỉ đơn sợi có thể giảm nguy cơ nhiễm trùng nhưng lại khiến việc tháo chỉ sau này khó khăn hơn. Vì vậy, việc chọn loại chỉ nào thường phụ thuộc vào kinh nghiệm và đánh giá của bác sĩ phẫu thuật.
Thủ thuật này thường được thực hiện dưới gây tê vùng hoặc gây mê toàn thân. Cả hai hình thức đều an toàn, nhưng gây mê toàn thân giúp thời gian hồi phục nhanh hơn, dù sau đó người mẹ có thể cần dùng thêm thuốc giảm đau.
Khi nào tháo chỉ khâu
Vòng khâu cổ tử cung thường được tháo vào khoảng tuần 36 đến 37 của thai kỳ, khi cơ thể mẹ đã sẵn sàng cho quá trình chuyển dạ tự nhiên. Nếu có dấu hiệu chuyển dạ sớm, vòng chỉ sẽ được tháo ngay để tránh tổn thương cổ tử cung.
Trong trường hợp mẹ bị vỡ ối sớm, bác sĩ sẽ phải cân nhắc kỹ giữa việc giữ lại để kéo dài thai kỳ hay tháo ra để tránh nhiễm trùng. Quyết định này thường được đưa ra sau khi đánh giá tình trạng sức khỏe của mẹ và bé.
Khâu cổ tử cung qua thành bụng
Phương pháp này thường được chỉ định cho những phụ nữ đã khâu cổ tử cung qua ngả âm đạo mà không thành công, hoặc đã từng phẫu thuật cổ tử cung nhiều. Mũi khâu được đặt cao hơn, ngang phần eo tử cung, có thể thực hiện bằng phẫu thuật mở bụng hoặc nội soi.
Khâu qua thành bụng thường được thực hiện trước khi mang thai hoặc trong quý 1. Ưu điểm của phương pháp này là có thể giữ lại vòng khâu cho lần mang thai tiếp theo, giúp giảm nguy cơ sinh non lặp lại. Tuy nhiên, do khâu ở vị trí cao, mẹ sẽ phải sinh mổ khi đến ngày sinh.
Những lưu ý khác sau khi khâu cổ tử cung
Hiện nay, chưa có bằng chứng cho thấy việc sử dụng thêm thuốc giảm co, kháng sinh hay progesterone sau khi khâu sẽ giúp ngăn ngừa sinh non tốt hơn. Bên cạnh đó, việc nghỉ ngơi tuyệt đối tại giường không mang lại lợi ích rõ ràng và có thể làm tăng nguy cơ tắc mạch máu do ít vận động.
Sau khi khâu, bác sĩ có thể đề nghị theo dõi bằng siêu âm để đánh giá chiều dài cổ tử cung, nhưng điều này không bắt buộc phải làm thường xuyên nếu thai kỳ tiến triển bình thường.
Kết luận
Khâu cổ tử cung là một biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ sinh non ở những thai kỳ có nguy cơ cao. Tuy vậy, không phải ai cũng cần thực hiện và không có một quy trình chung áp dụng cho tất cả. Việc quyết định khâu hay không, khâu bằng phương pháp nào và vào thời điểm nào cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá kỹ lưỡng.
Nhiều câu hỏi vẫn đang được nghiên cứu thêm, chẳng hạn như nhóm phụ nữ nào được hưởng lợi nhiều nhất, kỹ thuật nào mang lại hiệu quả tối ưu nhất, hay việc kết hợp các phương pháp khác có thực sự cần thiết không.
Điều quan trọng nhất là mẹ bầu cần tuân thủ các buổi khám thai định kỳ và báo bác sĩ khi có dấu hiệu bất thường. Với sự phối hợp chặt chẽ giữa mẹ và đội ngũ y tế, việc ngăn ngừa sinh non hoàn toàn có thể đạt được kết quả tốt hơn, giúp hành trình mang thai được an toàn và trọn vẹn hơn.
___
Đọc thêm: Đo chiểu dài cổ tử cung dự báo nguy cơ sinh non
Đọc thêm: Hướng dẫn đếm cử động thai
___
Tài liệu tham khảo
1. Bieber KB, Olson SM. Cervical Cerclage. [Updated 2023 Jul 25]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK560523/.
2. Laura van der Krogt, Laura et al, 2025. European Journal of Obstetrics and Gynecology and Reproductive Biology. The role of cervical cerclage in preventing preterm birth.
https://www.ejog.org/article/S0301-2115(25)00336-7/fulltext
___
**Vui lòng đọc kỹ yêu cầu về Bản Quyền-Cộng Tác trước khi sao chép hoặc trích dẫn nội dung và hình ảnh của blog
Để lại một bình luận