Sảy thai là một mất mát lớn với bất kỳ ai đang mong con. Nhưng khi điều này xảy ra nhiều lần liên tiếp, nỗi buồn không chỉ dừng lại ở đau thương mà còn đi kèm lo lắng, hoang mang và cả cảm giác tự trách bản thân.
Nếu bạn đã từng trải qua từ hai lần sảy thai trở lên, trong y khoa gọi là sảy thai liên tiếp (hay sảy thai tái phát). Ở giai đoạn này, cần đi thăm khám và tìm nguyên nhân, không phải để đổ lỗi, mà để tìm hướng đi đúng cho lần mang thai tiếp theo.
1. Sảy thai liên tiếp có thường gặp không?
Thực tế, sảy thai liên tiếp không phổ biến. Ước tính trong 100 phụ nữ mang thai, chỉ có dưới 5 người gặp tình trạng sảy thai từ hai lần liên tiếp trở lên.
Việc thăm khám sớm sẽ giúp phát hiện những nguyên nhân có thể điều trị được và cải thiện đáng kể cơ hội mang thai thành công sau này.
2. Những nguyên nhân thường gặp nhất
Bất thường nhiễm sắc thể của phôi
Khoảng 50% trường hợp sảy thai xảy ra do phôi nhận số lượng nhiễm sắc thể bất thường ngay từ lúc thụ tinh. Đây là sự cố tự nhiên, không phải bệnh tật hay lỗi từ mẹ hoặc bố. Tuy nhiên, nguy cơ sẽ tăng theo tuổi của người mẹ.
Chuyển đoạn nhiễm sắc thể
Một số người mang chuyển đoạn nhiễm sắc thể cân bằng, nghĩa là bản thân hoàn toàn khỏe mạnh, không có biểu hiện bệnh. Tuy nhiên, trứng hoặc tinh trùng có thể mang bất thường di truyền, làm tăng nguy cơ sảy thai do phôi không phát triển được.
Bất thường ở tử cung
Một số bất thường về giải phẫu tử cung có thể ảnh hưởng đến việc làm tổ và nuôi dưỡng phôi, như:
- Tử cung có vách ngăn: lòng tử cung bị chia đôi bởi một lớp mô.
- Hội hứng Asherman: dính, sẹo trong buồng tử cung, thường sau nạo hút.
- U xơ tử cung, polyp buồng tử cung: lành tính nhưng có thể cản trở phôi làm tổ
Rối loạn đông máu
Đáng chú ý nhất là hội chứng kháng phospholipid (APS), một rối loạn tự miễn làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông trong nhau thai, khiến thai khó phát triển. APS có thể xuất hiện đơn độc hoặc đi kèm các bệnh tự miễn khác như lupus.
Bệnh lý nội tiết
Một số bệnh lý nếu không được kiểm soát tốt cũng làm tăng nguy cơ sảy thai, bao gồm:
- Đái tháo đường, đặc biệt khi đường huyết không ổn định.
- Bệnh tuyến giáp chưa được điều trị.
- Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).
Không tìm được nguyên nhân cụ thể
Thực tế, hơn một nửa trường hợp sảy thai liên tiếp không xác định được nguyên nhân rõ ràng dù đã làm đầy đủ xét nghiệm. Điều này nghe có vẻ đáng lo, nhưng không đồng nghĩa với tiên lượng xấu.
3. Làm thế nào để tìm nguyên nhân?
Khi nghi ngờ sảy thai liên tiếp, bác sĩ thường sẽ:
- Hỏi kỹ tiền sử bệnh và các lần mang thai trước.
- Khám sức khỏe tổng quát và khám phụ khoa.
- Làm xét nghiệm máu để đánh giá di truyền, miễn dịch, nội tiết.
- Siêu âm hoặc chụp hình tử cung để phát hiện bất thường cấu trúc.
Không phải ai cũng cần làm tất cả các xét nghiệm, bác sĩ sẽ cá thể hóa theo từng trường hợp.
4. Cơ hội mang thai thành công sau nhiều lần sảy thai
Ngay cả khi không tìm được nguyên nhân, khoảng 65% phụ nữ vẫn có thể mang thai và sinh con khỏe mạnh ở lần tiếp theo mà không cần điều trị đặc biệt.
Nếu xác định được nguyên nhân, việc điều trị đúng hướng sẽ giúp tăng đáng kể cơ hội thành công, ví dụ:
Chuyển đoạn nhiễm sắc thể: có thể làm IVF kèm xét nghiệm di truyền phôi.
Bất thường tử cung: phẫu thuật chỉnh sửa.
APS: dùng thuốc chống đông kết hợp aspirin liều thấp.
Bệnh nội tiết: kiểm soát tốt trước và trong thai kỳ.
5. Vượt qua nỗi đau và chuẩn bị cho lần mang thai tiếp theo
Cơ thể có thể hồi phục chỉ sau vài ngày, nhưng tinh thần cần nhiều thời gian hơn. Vậy nên:
Bạn không có lỗi trong phần lớn các trường hợp.
Đừng vội vàng mang thai lại khi tâm lý chưa sẵn sàng.
Về mặt sinh học, rụng trứng có thể xảy ra sau khoảng 2 tuần, nhưng thời điểm phù hợp nhất nên được trao đổi với bác sĩ.
6. Một số lời khuyên giúp chuẩn bị tốt hơn
Để tăng cơ hội mang thai khỏe mạnh:
- Khám sức khỏe tiền thai.
- Uống 400 mcg axit folic mỗi ngày.
- Ăn uống lành mạnh, vận động nhẹ khoảng 30 phút/ngày.
- Giữ cân nặng hợp lý.
- Không hút thuốc, không uống rượu.
- Kiểm soát tốt các bệnh mạn tính trước khi mang thai.
Kết luận
🌈 Sảy thai liên tiếp là một thử thách lớn cả về thể chất lẫn tinh thần, nhưng không đồng nghĩa với việc bạn sẽ không bao giờ có con. Với thăm khám kỹ lưỡng, điều trị phù hợp và sự chăm sóc đúng cách, rất nhiều phụ nữ vẫn đón được em bé khỏe mạnh.
🔗 Tài liệu tham khảo
1.Boedeker D, Hunkler K, Mahdy H. Recurrent Pregnancy Loss. [Updated 2023 Aug 28]. In: StatPearls [Internet]. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025 Jan-. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK554460/
2.ACOG, 2024. Repeated Miscarriages.
https://www.acog.org/womens-health/faqs/repeated-miscarriages
3.NHS. Recurrent Miscarriage.
